Karnak Ve Luksor Tapinaklari
KARNAK TAPINAĞI
Dünyada bugüne kadar inşa edilmiş en büyük ve en dikkate değer dini kompleks olan Amon Tapınağı,modern Luksor kenti yakınlarında ki Karnak mevkiindedir.Tapınak.Amon rahiplerinin "Cennetin en büyüğü,Dünyanın en eskisi"diyerek her gün ilahiler okudukları,Tanrı Amon inancının merkezi (Nesut-Towi,anlamı 2 kentin Tahtı)olan Teb Kentinde tarihi bilinmeyen çok eski bir yapı ile başlamış,orta ve yeni krallık dönemlerinde yapılan eklemelerle eski mısır’ın büyük kompleksine dönüşmüştür
300 dönüm alana yayılmış olan kompleksin,güney yönündeki 8 hektarlık alanda,yüzey araştırmaları ve kazı çalışmaları sürdürülmektedir.XI.Hanedan döneminde başlatılan,XVIII. ve XX. hanedanlar döneminde tamamlanan büyük boyutlu yapıların çekirdeği AMon Tapınağına iki yanından koç başlı Sfenkslerin bulunduğu caddeden girilir.Üzerinde yazıt ve desen bulunmayan 113m genişliğinde ve 15m kalınlığındaki büyük 1.pilondan sonra yüksek duvar ve sütunlarla çevrilmiş sağlı sollu koç başlıklı Sfenkslerin sıralandığı büyük salona gelinir.Sol yanda II.Seti tapınağı,Amon,MutKhons Tanrıları için üç küçük sapel ve sağda üç yani Osiris sütunları ile çevrili avlusu bulunan III.Ramses Tapınağı yer alır.Ortada 25.Hanedanın Habes kökenli Firavunlarından Tharka'ya ait köşkün 21.m yüksekliğindeki papirüs başlıklı 10 sütundan birisi ile Amon bas rahiplerinden XXI.hanedan Firavunu Smendes’e dair büyük heykel bulunur.Avluya bitişik olan ve XVIII. hanedan firavunlarından Horemhab'in inşa ettirdiği 2.pilon duvarından geçilerek büyük Hipostil hole girilir.Buranın yapımını III.Amenhotep başlanmış,I.Seti devam ettirmiş ve II.Ramses tamamlatılmıştır.6 dönümlük alana yayılmış 15 ve 23m yükseklikte 134 sütunun oluşturduğu büyük Hipostil holden yukarı baktığımızda,sütunları birbirleri üzerine eğilip sallanarak,gökyüzüne ulaşmaya çalışan ağaçlara benzetirsiniz.
3.pilon III.Amenhotep,4.pilon I.Tutmosis tarafından yaptırılmıştır.4.pilon önünde I ve III.Tutmosis'e ait dikili taslardan 1.ayakta(yükseklik 28m. ağırlık 143 ton)diğerinin parçalarıysa avluda yatmaktadır.Buradan itibaren Tanrı Amon'a ait kutsal dar ve küçük mekanlar,girişteki ana aks’ın devamında ardı ardına dizilirken,sağ tarafta güney yönündeki aksta III.Tutmosis ve Hatcepsut'un yaptırdığı pilonlar ve anıtsal heykeller ile kutsal gol ve nilometre yer alır.4.pilonun arkasından III.Tutmosis in yaptırdığı 14 sütunlu küçük hipostil hol ve Kraliçe Hatcepsut'a 2 dikili tastan birisi durmaktadır.(29.56m 200 ton ağırlığında).5. pilon I.Tutmosis,6.pilon ise II.Tutmosis tarafından yaptırılmış.Tapınağın sonunda bulunan en ilginç bolum,III.Tutmosis in yaptırdığı büyük festival tapınağıdır.Botanik ve hayvanat bahçesi olarak bilinen bu bölümde,firavunun Suriye seferinden dönerken getirdiği hayvan bitkilere ait çok güzel kabartmalar islenmiştir.Tamamı kesme tastan inşa edilen Amon kompleksinde,2000 yıl boyunca çeşitli firavunlar tarafından eklemeler yapılmıştır.Beraberinde pek çok yazıt ve tasvirlerin islenmesi bu kompleksi ayni zamanda dünyanın en büyük ve en eski arşivlerinden biri haline getirmiştir.
LUKSOR TAPINAĞI
Karnak Amon Tapınağı yakınında bulunan ve görkemli eski Mısır Mimarlığının Nil kıyısındaki en zarif örneklerinden biri olan tapınak ,Yeni Krallık döneminin 9.firavunu III.Amenhotep tarafından,Eski Mısır Tanrılarının en büyüğü Amon-Ra adına M:Ö XIVçyy da inşa ettirilmiştir.Daha sonraları Tutankamon, II.Ramses,B.Iskender,Roma ve Müslüman Araplar tarafından çeşitli ekleme ve yapılarla günümüze kadar gelmiştir.1885'de başlatılan araştırma,kazı ve restorasyon tapınağa 24m yükseklikteki pilondan girilir.Pilon cephesinde 4 tane oturan,2si ayakta duran büyük boy6 adet Ramses heykeli bulunmaktaydı.Günümüzde tahtta oturur şeklindeki iki heykel,girişin sağında ve solunda yer alır.Pilon cephesi boydan boya II.Ramses'in zaferlerine ait tasvir ve yazılarla süslenmiştir.Pilon'dan sonra II.Ramses olarak bilinen büyük avluya girilir.Burası Kapalı Lotus başlıklı sütunlar ve aralarında yer alan Osiris heykelleri ile çevrilidir.Avlu girişinin sağında,orta krallıkdan kalma orijinal ve küçük Teb üçlüsü tapınağı ile sol yanda ve yukarıda yerel bir şeyh tarafından XIII.yy'da inşa ettirilen Abu al-Haggag Camii yer alır.Avludan sonra güney yönünde sapma yaparak koridor şeklinde uzanan açılmış papirüs başlıklı52m yüksekliğinde 14 devasa sütün çift sıra halinde 2.büyük avluya ulaşır.III.Amenhotep'e ait olan bu sütunların üzerine.Tel Amarna'daki Aten inancını terk ederek Teb' e gelen ve Amon inancını kabul eden Tutankamon tarafından,bu dönüşümü kutlamak için süslemeler yaptırılmıştır.Buradan Hıpostil hole girilir.32 sütunlu olan bu ilginç bölümden sonra Khonos,Mut ve Adak şapeli,yuvarlak kemerli,freskli,nişli,iki yanında kalsik roma sütün başlıklı girişi olan Roma kutsal mekanı,doğum odası,III.Amenhotep ve Büyük İskender’e ait dar ve karanlık kutsal mekanlar bulunur.Her yıl Ağustos ayı sonlarında 15 gün süreyle kutlanan Opet Festivali nedeniyle Karnak Tapınağından törenlerle getirilen bir örneğini görebileceğimiz Amon Ra Teknesi bu mekanda bir süre bekletilirdi.Karnak ve Luksor Tapınaklarını birbirine bağlayan yolun sfenksli olan önemli bir bölümü pilon duvarı karşısında bulunmaktadır.
KARNAK
LUKSOR
Dünyada bugüne kadar inşa edilmiş en büyük ve en dikkate değer dini kompleks olan Amon Tapınağı,modern Luksor kenti yakınlarında ki Karnak mevkiindedir.Tapınak.Amon rahiplerinin "Cennetin en büyüğü,Dünyanın en eskisi"diyerek her gün ilahiler okudukları,Tanrı Amon inancının merkezi (Nesut-Towi,anlamı 2 kentin Tahtı)olan Teb Kentinde tarihi bilinmeyen çok eski bir yapı ile başlamış,orta ve yeni krallık dönemlerinde yapılan eklemelerle eski mısır’ın büyük kompleksine dönüşmüştür
300 dönüm alana yayılmış olan kompleksin,güney yönündeki 8 hektarlık alanda,yüzey araştırmaları ve kazı çalışmaları sürdürülmektedir.XI.Hanedan döneminde başlatılan,XVIII. ve XX. hanedanlar döneminde tamamlanan büyük boyutlu yapıların çekirdeği AMon Tapınağına iki yanından koç başlı Sfenkslerin bulunduğu caddeden girilir.Üzerinde yazıt ve desen bulunmayan 113m genişliğinde ve 15m kalınlığındaki büyük 1.pilondan sonra yüksek duvar ve sütunlarla çevrilmiş sağlı sollu koç başlıklı Sfenkslerin sıralandığı büyük salona gelinir.Sol yanda II.Seti tapınağı,Amon,MutKhons Tanrıları için üç küçük sapel ve sağda üç yani Osiris sütunları ile çevrili avlusu bulunan III.Ramses Tapınağı yer alır.Ortada 25.Hanedanın Habes kökenli Firavunlarından Tharka'ya ait köşkün 21.m yüksekliğindeki papirüs başlıklı 10 sütundan birisi ile Amon bas rahiplerinden XXI.hanedan Firavunu Smendes’e dair büyük heykel bulunur.Avluya bitişik olan ve XVIII. hanedan firavunlarından Horemhab'in inşa ettirdiği 2.pilon duvarından geçilerek büyük Hipostil hole girilir.Buranın yapımını III.Amenhotep başlanmış,I.Seti devam ettirmiş ve II.Ramses tamamlatılmıştır.6 dönümlük alana yayılmış 15 ve 23m yükseklikte 134 sütunun oluşturduğu büyük Hipostil holden yukarı baktığımızda,sütunları birbirleri üzerine eğilip sallanarak,gökyüzüne ulaşmaya çalışan ağaçlara benzetirsiniz.
3.pilon III.Amenhotep,4.pilon I.Tutmosis tarafından yaptırılmıştır.4.pilon önünde I ve III.Tutmosis'e ait dikili taslardan 1.ayakta(yükseklik 28m. ağırlık 143 ton)diğerinin parçalarıysa avluda yatmaktadır.Buradan itibaren Tanrı Amon'a ait kutsal dar ve küçük mekanlar,girişteki ana aks’ın devamında ardı ardına dizilirken,sağ tarafta güney yönündeki aksta III.Tutmosis ve Hatcepsut'un yaptırdığı pilonlar ve anıtsal heykeller ile kutsal gol ve nilometre yer alır.4.pilonun arkasından III.Tutmosis in yaptırdığı 14 sütunlu küçük hipostil hol ve Kraliçe Hatcepsut'a 2 dikili tastan birisi durmaktadır.(29.56m 200 ton ağırlığında).5. pilon I.Tutmosis,6.pilon ise II.Tutmosis tarafından yaptırılmış.Tapınağın sonunda bulunan en ilginç bolum,III.Tutmosis in yaptırdığı büyük festival tapınağıdır.Botanik ve hayvanat bahçesi olarak bilinen bu bölümde,firavunun Suriye seferinden dönerken getirdiği hayvan bitkilere ait çok güzel kabartmalar islenmiştir.Tamamı kesme tastan inşa edilen Amon kompleksinde,2000 yıl boyunca çeşitli firavunlar tarafından eklemeler yapılmıştır.Beraberinde pek çok yazıt ve tasvirlerin islenmesi bu kompleksi ayni zamanda dünyanın en büyük ve en eski arşivlerinden biri haline getirmiştir.
LUKSOR TAPINAĞI
Karnak Amon Tapınağı yakınında bulunan ve görkemli eski Mısır Mimarlığının Nil kıyısındaki en zarif örneklerinden biri olan tapınak ,Yeni Krallık döneminin 9.firavunu III.Amenhotep tarafından,Eski Mısır Tanrılarının en büyüğü Amon-Ra adına M:Ö XIVçyy da inşa ettirilmiştir.Daha sonraları Tutankamon, II.Ramses,B.Iskender,Roma ve Müslüman Araplar tarafından çeşitli ekleme ve yapılarla günümüze kadar gelmiştir.1885'de başlatılan araştırma,kazı ve restorasyon tapınağa 24m yükseklikteki pilondan girilir.Pilon cephesinde 4 tane oturan,2si ayakta duran büyük boy6 adet Ramses heykeli bulunmaktaydı.Günümüzde tahtta oturur şeklindeki iki heykel,girişin sağında ve solunda yer alır.Pilon cephesi boydan boya II.Ramses'in zaferlerine ait tasvir ve yazılarla süslenmiştir.Pilon'dan sonra II.Ramses olarak bilinen büyük avluya girilir.Burası Kapalı Lotus başlıklı sütunlar ve aralarında yer alan Osiris heykelleri ile çevrilidir.Avlu girişinin sağında,orta krallıkdan kalma orijinal ve küçük Teb üçlüsü tapınağı ile sol yanda ve yukarıda yerel bir şeyh tarafından XIII.yy'da inşa ettirilen Abu al-Haggag Camii yer alır.Avludan sonra güney yönünde sapma yaparak koridor şeklinde uzanan açılmış papirüs başlıklı52m yüksekliğinde 14 devasa sütün çift sıra halinde 2.büyük avluya ulaşır.III.Amenhotep'e ait olan bu sütunların üzerine.Tel Amarna'daki Aten inancını terk ederek Teb' e gelen ve Amon inancını kabul eden Tutankamon tarafından,bu dönüşümü kutlamak için süslemeler yaptırılmıştır.Buradan Hıpostil hole girilir.32 sütunlu olan bu ilginç bölümden sonra Khonos,Mut ve Adak şapeli,yuvarlak kemerli,freskli,nişli,iki yanında kalsik roma sütün başlıklı girişi olan Roma kutsal mekanı,doğum odası,III.Amenhotep ve Büyük İskender’e ait dar ve karanlık kutsal mekanlar bulunur.Her yıl Ağustos ayı sonlarında 15 gün süreyle kutlanan Opet Festivali nedeniyle Karnak Tapınağından törenlerle getirilen bir örneğini görebileceğimiz Amon Ra Teknesi bu mekanda bir süre bekletilirdi.Karnak ve Luksor Tapınaklarını birbirine bağlayan yolun sfenksli olan önemli bir bölümü pilon duvarı karşısında bulunmaktadır.
KARNAK
LUKSOR
